Hỗ trợ sinh viên

Phần 1: Giao tiếp và bản chất của giao tiếp


Phần 2. Một số cách giao tiếp cơ bản

Theo các nhà Tâm lý học, “giao tiếp là sự tiếp xúc tâm lý giữa người và người nhằm tri giác lẫn nhau, trao đổi thông tin, tình cảm và tác động qua lại, ảnh hưởng lẫn nhau”. Như vậy, giao tiếp cần được hiểu là mối quan hệ hai chiều hoặc đa chiều xảy ra trong những hoàn cảnh giao tiếp nhất định giữa chủ thể giao tiếp đối tượng giao tiếp, thông qua các phương tiện giao tiếp khác nhau để trao đổi những nội dung giao tiếp phù hợp với những mục đích giao tiếp nhất định theo những phong cách giao tiếpcách thức giao tiếp khác nhau.

Trước hết chúng ta cần xem xét yếu tố chủ thể giao tiếpđối tượng giao tiếp. giao tiếp thường được các nhà Tâm lý học xem là mối quan hệ giữa chủ thể và chủ thể. Tuy nhiên, thuật ngữ “chủ thể giao tiếp” và “đối tượng giao tiếp” vẫn được sử dụng trong Tâm lý học để phân biệt giữa người tác động, đóng vai trò chủ động hơn (chủ thể giao tiếp) và người tiếp nhận tác động, đóng vai trò thụ động hơn (đối tượng giao tiếp) trong giao tiếp. Cách dùng khá phổ biến khác đó là dùng “chủ thể giao tiếp” để chỉ người đóng vai trò ở “ngôi thứ nhất” và “đối tượng giao tiếp” để chỉ người đóng vai trò ở “ngôi thứ hai”.

C
hủ thể giao tiếp hay đối tượng giao tiếp thì cũng đều có những đặc điểm tâm sinh lý riêng như đặc điểm về tình trạng sức khoẻ, tâm trạng, nhu cầu, hứng thú, sở thích, tri thức, kinh nghiệm, niềm tin… Những đặc điểm này tác động đến toàn bộ quá trình giao tiếp và bởi vì chúng khác nhau ở mỗi người nên ảnh hưởng tác động của chúng đối với quá trình giao tiếp cũng khác nhau, từ đó dẫn đến sự bất đồng trong việc hình thành và hiểu nội dung giao tiếp.


Hoàn cảnh giao tiếp
bao gồm những đặc điểm của môi trường tự nhiên, xã hội, văn hoá… tại thời điểm xảy ra quá trình giao tiếp. Theo cách hiểu này hoàn cảnh giao tiếp có thể bao gồm: Hoàn cảnh vật chất, hoàn cảnh tâm lý, hoàn cảnh xã hội, hoàn cảnh lịch sử và hoàn cảnh văn hoá.

Hoàn cảnh vật chất gồm những đặc điểm về điều kiện môi trường tự nhiên như thời tiết, khí hậu, nhiệt độ, ánh sáng, độ ồn…; về không gian như vị trí địa lý xảy ra giao tiếp, khoảng cách giữa các chủ thể, cách bố trí chỗ ngồi; về thời gian như thời điểm xảy ra giao tiếp là sáng hay chiều… Hoàn cảnh tâm lý nói lên tâm trạng và cảm nhận của chủ thể giao tiếp tại thời điểm xảy ra quá trình giao tiếp. Hoàn cảnh xã hội bao gồm những đặc điểm bản chất của các mối quan hệ có thể đã có giữa các chủ thể giao tiếp, ví dụ quan hệ gia đình, bạn bè, đồng nghiệp hay người lạ. Hoàn cảnh lịch sử nói lên những gì đã xảy ra trong những lần giao tiếp trước đây giữa các chủ thể và điều này sẽ tác động đến cách hiểu những gì xảy ra trong hiện tại. Hoàn cảnh văn hoá bao gồm hệ thống niềm tin, chuẩn mực hành vi của nền văn hoá được thể hiện ở mỗi người.

Phương tiện giao tiếp
có thể kể đến 2 phương tiện chủ yếu là tín hiệu ngôn ngữ và tín hiệu phi ngôn ngữ. Phương tiện ngôn ngữ có thể được sử dụng dưới hình thức ngôn ngữ nói hoặc ngôn ngữ viết. Ngôn ngữ nói được thực hiện qua việc gặp mặt đối mặt, gặp qua video, gọi điện thoại… trong khi ngôn ngữ viết được thực hiện qua thư từ, email, bản ghi nhớ hay báo cáo… Phương tiện phi ngôn ngữ bao gồm những cử chỉ, điệu bộ, nét mặt, ánh mắt… Việc sử dụng chính xác, phù hợp, có hiệu quả các phương tiện giao tiếp góp phần đặc biệt quan trọng vào chất lượng quá trình giao tiếp.

Theo thuyết xử lý thông tin, giao tiếp là quá trình chuyển tải thông điệp từ người này sang người khác.
Sơ đồ dưới đây thể hiện một trong những cách xem xét quá trình giao tiếp theo quan điểm này. 
 

Sơ đồ này nhấn mạnh mối quan hệ tác động giữa các yếu tố trong quá trình giao tiếp. Ví dụ, bối cảnh hay hoàn cảnh giao tiếp tác động đến việc lựa chọn hệ thống tín hiệu sử dụng để giao tiếp, đến qui tắc sử dụng các tín hiệu đó và đến người gửi thông điệp. Người gửi thông điệp khi đã chọn được hệ thống tín hiệu phù hợp, áp dụng qui tắc sử dụng phù hợp sẽ thông qua kênh truyền thông điệp để chuyển thông điệp đến người nhận. Sự hiểu biết về hệ thống tín hiệu, qui tắc sử dụng chúng, hoàn cảnh giao tiếp sẽ tác động đến việc người nhận giải nghĩa thông điệp  và phản hồi như thế nào…

Do sự khác biệt về các đặc điểm tâm sinh lý của người gửi và người nhận như đã nói ở trên, ở bối cảnh đối với mỗi người, thông điệp nhận được không phải lúc nào cũng phù hợp với thông điệp gửi đi. Hay nói cách khác, thông điệp gửi đi đã được người nhận giải nghĩa sai lệch so với ý nghĩa ban đầu của nó.  Như vậy, để giao tiếp
thật sự thành công, điều trước hết là thông điệp gửi đi và thông điệp nhận được phải có cùng ý nghĩa.

Các bài viết khác

PHÒNG TUYỂN SINH
Điện thoại:02363.831228
Email: tuyensinh@cfi.edu.vn

 
Đối tác - hợp tác
Copyright © 2011 - TRƯỜNG CAO ĐẲNG LƯƠNG THỰC - THỰC PHẨM
Địa chỉ: 101B Lê Hữu Trác - Quận Sơn Trà - Thành phố Đà Nẵng
Điện thoại: 0236.3831228 - 0236.2214761