Chi Tiết Tin

2016-05-11 Học tập - Nghiên cứu khoa học

Hội thảo khoa học "Thực trạng chất lượng nguồn nhân lực của thị trường lao động ngành dịch vụ"

Hội thảo khoa học tổ bộ môn Quản trị kinh doanh

Tốc độ phát triển của ngành du lịch thời gian gần đây kéo theo nhu cầu ngày càng gia tăng về nguồn nhân lực. Những số liệu dự báo thống kê của Viện Nghiên cứu khoa học về nhân lực du lịch giai đoạn 2015-2020 cho thấy nhu cầu lao động kể cả lao động quản lý và lao động nghiệp vụ đều tăng lên với tốc độ tăng trung bình là 7%/năm. Với mục tiêu tìm hiểu thị trường lao động ngành du lịch, vừa qua, dưới sự chủ trì của Thạc sĩ Nguyễn Vũ Phương Thúy - Trưởng bộ môn Quản trị kinh doanh đã tổ chức hội thảo "Thực trạng chất lượng nguồn nhân lực của thị trường lao động ngành dịch vụ"

 Qua quá trình nghiên cứu thị trường lao động ngành du lịch, Thạc sĩ Nguyễn Phan Minh Hiền đã cung cấp một bức tranh khái quát về nhu cầu nhân lực và xu hướng phát triển của ngành du lịch giai đoạn 2015-2020: Những số liệu dự báo thống kê của Viện Nghiên cứu khoa học về nhân lực du lịch giai đoạn 2015-2020 cho thấy nhu cầu lao động kể cả lao động quản lý và lao động nghiệp vụ đều tăng lên, đến năm 2020 ngành du lịch cần khoảng 870 nghìn lao động trực tiếp, tốc độ tăng trưởng trong giai đoạn 2016 - 2020 là 7%/năm. Xu hướng phát triển nhân lực du lịch vẫn tập trung vào khối các cơ sở lưu trú (resort, khách sạn, nhà nghỉ bình dân...) và khối các công ty lữ hành và điều hành tour. Khối các lĩnh vực du lịch mới nổi cũng đóng vai trò quan trọng trong tốc độ tăng trưởng chung của ngành như các điểm tham quan du lịch, nhà hàng và ẩm thực đường phố, du lịch thể thao, du lịch thiên nhiên, du lịch văn hóa. Ngoài ra, còn có những lĩnh vực đang rất thu hút khách du lịch như dịch vụ spa và chăm sóc sức khỏe, bán hàng thủ công, hội nghị và sự kiện (MICE), dịch vụ vận chuyển.

Thạc sĩ Trần Thị Thu Thảo đã nêu những vấn đề nổi bật trong thực trạng lao động du lịch tại Đà Nẵng với tham luận "Thực trạng lao động ngành du lịch tại Đà Nẵng". Hiện nay Đà Nẵng với gần 1.800 hướng dẫn viên du lịch; tổng số lao động du lịch trên địa bàn thành phố năm 2015 gần 25.000 người, dự tính đến năm 2020, cần khoảng trên 34.000 người. Bên cạnh đó, theo các hiệp hội du lịch Đà Nẵng, ngoài việc khủng hoảng thiếu đội ngũ hướng dẫn viên du lịch, thì đội ngũ đầu bếp, phục vụ buồng phòng, nhân viên bàn, lễ tân cũng đang còn khan hiếm. Tỷ lệ lao động được đào tạo đúng chuyên môn về du lịch còn thấp, chiếm 40,6% số lao động toàn ngành. Có 90% lực lượng lao động du lịch được đào tạo ngoại ngữ, nhưng chủ yếu trình độ A, B, đặc biệt thiếu trầm trọng đội ngũ biết ngôn ngữ hiếm như Hàn, Nhật, Đức, Nga, Lào, Thái …Thiếu nhân lực khiến các cơ sở kinh doanh dịch vụ ở Đà Nẵng tìm mọi cách lôi kéo, hút chất xám về đơn vị mình. Việc này tạo nên mức lương ảo trong ngành du lịch, tạo sức ép chi phí cho hoạt động kinh doanh. Bài báo cáo đã nêu ra cách giải quyết vấn đề ở đây là cần có sự tham gia không chỉ những người đang kinh doanh trong ngành du lịch tại thành phố Đà Nẵng phải cố gắng để nâng cao chất lượng dịch vụ mà các sinh viên đang theo học trong ngành này cũng cần phải chuẩn bị kiến thức cũng như những kỹ năng mềm một cách chu đáo nhất để tìm kiếm cơ hội việc làm khi ra trường.

Hiện nay, đối với ngành du lịch Việt Nam, khối lữ hành và quản trị khách sạn có vị trí rất quan trọng, tính đến năm 2015, Việt Nam có 800 doanh nghiệp đăng ký kinh doanh lữ hành quốc tế, hơn 18.000 doanh nghiệp kinh doanh lữ hành nội địa và khoảng 17.000 hướng dẫn viên du lịch được cấp thẻ hành nghề. Với tham luận "Thực trạng chất lượng nguồn nhân lực ngành khách sạn", Thạc sĩ Lê Thị Nguyên Tâm mang đến hội thảo những kiến thức và kinh nghiệm cũng như chia sẻ thực tế về những khó khăn trong quá trình nâng cao chất lượng nhân lực tại khách sạn. Chất lượng nhân viên khách sạn thường được nhấn mạnh đến những kỹ năng kinh doanh như khiếu bán hàng, tính mạo hiểm, quan hệ tốt với khách hàng, ngoại giao và thương lượng tốt. Báo cáo cũng đề cập đến sáu năng lực của nhân viên khách sạn gồm: giao tiếp, giải quyết xung đột, phục vụ khách hàng, đa kỹ năng, năng động và hiểu chuẩn dịch vụ khách quốc tế mong đợi và những nguy cơ mà nhân lực ngành khách sạn có thể gặp phải như: tiếng ồn, cường độ ánh sáng, nhiệt độ cao, công việc đòi hỏi thể lực, tiếp xúc với chất nguy hiểm, trang thiết bị và công nghệ, những điều kiện về an toàn, hút thuốc và uống rượu bia, bạo lực, quấy rối tình dục, áp lực công việc, tính độc lập và kiểm soát trong công việc, cơ hội đào tạo và học tập.

Thạc sĩ Nguyễn Đình Bảo Ngọc chia sẻ về "Sự lệch pha cung cầu nhân lực khách sạn tại Việt Nam". Theo thống kê mới nhất của Trung tâm Dự báo nhu cầu nhân lực và Thông tin thị trường lao động TP HCM cho thấy nhu cầu tuyển dụng của doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực du lịch – nhà hàng – khách sạn tăng gấp 2 lần trong quý III/2014 (chiếm 8,6% tổng nhu cầu tuyển dụng, đứng thứ 3 trong 7 nhóm ngành cần nhiều nhân lực nhất). Từ cuộc khảo sát gần 40 nhà tuyển dụng cho thấy, hơn 60% khẳng định: nhu cầu tuyển dụng đang tăng cao vì thị trường đang mở rộng một cách mạnh mẽ. Chiến lược phát triển du lịch Việt Nam của Chính phủ giai đoạn 2011 – 2020 ước tính rằng du lịch Việt Nam cần khoảng 2,2 triệu lao động vào năm 2015 và con số này lên khoảng 3 triệu vào 2020, hơn 90.000 lao động du lịch có trình độ đại học; đạt chuẩn khu vực và quốc tế để tham gia và cạnh tranh được trên thị trường lao động du lịch của khu vực và quốc tế. Khảo sát trên 1.310 người lao động trong ngành cho thấy, chỉ có 45% có bằng cấp chuyên ngành, trong khi đó phần lớn 53% nhân sự muốn làm việc trong lĩnh vực này không có bằng cấp chuyên ngành. Điều này cho thấy sự chênh lệch giữa cung và cầu, đặc biệt là nguồn cung ứng lao động chất lượng cao, khiến cho công tác tuyển dụng của giới nhân sự ngành này vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Ngay cả đối với phân khúc nhân sự cấp trung và cấp cao, cung vẫn chưa gặp được cầu do mức lương dành cho nhân sự cấp trung chưa cao nên khó thu hút được nguồn lao động chất lượng, hay tại phân khúc này, ứng viên vẫn còn thiếu trình độ chuyên môn. 

"Áp dụng VTOS - nâng cao chất lượng nhân lực Việt Nam theo tiêu chuẩn ASEAN" – Thạc sĩ Nguyễn Vũ Phương Thúy đã trình bày tại hội thảo bộ tiêu chuẩn VTOS nhằm nâng cao chất lượng nhân lực ngành du lịch theo tiêu chuẩn ASEAN. Tiêu chuẩn kỹ năng nghề du lịch Việt Nam (gọi tắt là VTOS) là bộ tiêu chuẩn đáp ứng được các tiêu chuẩn nghề du lịch của ASEAN.Khi có được chứng chỉ tiêu chuẩn kỹ năng nghề du lịch Việt Nam, lao động Việt Nam được công nhận có đủ tiêu chuẩn dịch chuyển tự do trong các nước ASEAN. Tuy nhiên, đó mới chỉ là sự công nhận về văn bằng, để có thể được nhận vào làm việc ở các công ty du lịch nước ngoài, lao động du lịch Việt Nam vẫn cần thêm nhiều kỹ năng khác. Bên cạnh đó, cũng sẽ có nhiều lao động trong khối ASEAN đến Việt Nam làm việc, nếu lao động trong nước không nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng thực hành thì sẽ thua ngay trên chính sân nhà, hậu quả là nhiều người mất việc làm. Thỏa thuận thừa nhận lẫn nhau trong du lịch mang lại rất nhiều cơ hội cho lao động Việt Nam. Nếu đáp ứng được yêu cầu của các nhà tuyển dụng, lao động Việt Nam có nhiều cơ hội vươn ra môi trường lao động quốc tế với mức lương và vị trí việc làm xứng đáng. Như vậy,công tác đào tạo nhân lực du lịch phải có những đổi mới kịp thời, mạnh mẽ, kiên quyết thực hiện tốt những định hướng trên để đảm bảo nguồn nhân lực đạt chuẩn quốc tế.

Thạc sĩ Nguyễn Vũ Phương Thúy báo cáo tại hội thảo    

    Hội thảo đã nhận được những ý kiến đóng góp tích cực của các giảng viên trong việc phân tích những vấn đề liên quan đến chất lượng và nội dung đào tạo sinh viên ngành du lịch. Với kinh nghiệm nghiên cứu thực tế, Thạc sĩ - Nghiên cứu sinh Huỳnh Thị Kim Ngân cũng đã chia sẻ về tiêu chuẩn tuyển dụng và phong cách làm việc chuyên nghiệp tại nhà hàng thuộc công viên giải trí Asia Park cũng như thực tế nhu cầu nhân lực của doanh nghiệp là rất lớn nhưng sinh viên vẫn chưa đáp ứng những yêu cầu tuyển dụng và cần được đào tạo lại trước khi tiếp cận công việc. Ngoài ra, hội thảo cũng ghi nhận các ý kiến về giải pháp nâng cao chất lượng giảng dạy của giảng viên thông qua việc tổ chức các lớp bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên môn, mời các chuyên gia về hướng dẫn và giảng viên tham dự các khóa đào tạo thực tế tại doanh nghiệp, gắn đào tạo với thực tiễn nghề nghiệp. Xác định được nhu cầu nhân lực trong thời gian sắp đến và mong muốn đóng góp cho công tác đào tạo và tuyển sinh của Nhà trường, hội thảo cũng đã thảo luận về các vấn đề liên quan đến đào tạo nghiệp vụ cho sinh viên như lễ tân, nghiệp vụ buồng phòng, nghiệp vụ hướng dẫn du lịch, các lớp kĩ năng mềm....để giúp sinh viên trang bị đầy đủ những kiến thức, kĩ năng cần thiết và dễ dàng tiếp cận thực tế công việc sau khi tốt nghiệp.

                                                                                                                                                                      Minh Hiền

Tin liên quan